Het is dinsdagochtend, negen uur, wekelijks overleg. Koffie half opgedronken, agenda op het scherm. Jij stelt de vraag over de nieuwe werkwijze. Het blijft stil. Dan kijkt iedereen, bijna automatisch, naar dezelfde collega verderop aan tafel. Ze fronst even. Pas als zij knikt, gaat het gesprek verder. Niemand heeft haar die rol ooit gegeven. Haar naam staat nergens op een functieomschrijving. Geen extra salaris, geen extra verantwoordelijkheid op papier, geen sollicitatiegesprek waarin dit ooit is besproken. En toch is zij het die bepaalt of jouw besluit doorgang vindt. Dat is het verschil tussen formeel en informeel leiderschap, in één scène samengevat.
Formeel leiderschap is de functie die je hebt gekregen. Het contract, de titel, de bevoegdheid om te beslissen, vastgelegd op papier.
Informeel leiderschap is de plek die iemand inneemt zonder dat diegene daar ooit bewust voor gekozen heeft. Het ging vanzelf. De leider was afwezig, en iemand moest die rol invullen. Het systeem gijzelde die persoon voor die rol. Zonder titel had ze ineens invloed op wat er echt gebeurt in je team.
En nu ben jij er. De leider die wel aanwezig is. Die met frisse moed is gestart, ideeën en plannen heeft en de koers wil bepalen. Maar jouw invloed spoelt weg als water door de plee.
Jij bepaalt op papier de koers. Zij bepaalt in de praktijk of die koers ook echt wordt gevolgd.
De meeste leidinggevenden zien dit pas na jaren. Ze vragen zich dan al maanden af waarom hun besluiten wel worden gehoord, maar niet worden opgevolgd.
Herken jij dat moment in je eigen team? Je hoeft er geen naam bij te noemen. Maar je weet vast meteen over wie ik het heb.
De informeel leider zal haar rol niet zomaar afgeven aan jou. De formele leiders komen en gaan en welke garantie heeft het team dat jij wel blijft? Ze hebben het namelijk allemaal beloofd: alle 9 leiders in 10 jaar tijd. Toch vertrokken ze elke keer. Soms met de staart tussen de benen, omdat dit team kennelijk 'lastig' is. Dus waarom zou het team jou wel vertrouwen op je woord?
Jij hebt te maken met een verwaarloosd team. Een verwaarloosd team wantrouwt de leider per definitie, dus jij staat al met 3-0 achter, voordat je uberhaupt begonnen bent. Nu is de vraag: rommel jij door en stap je in het patroon van jouw voorgangers? Of ben je bereid te investeren in dit team, zodat het team erkenning krijgt voor wat het heeft meegemaakt en de patronen doorbroken kunnen worden?
Ik ben gespecialiseerd in teams met gedoe en kan in no-time jouw team transformeren van het lastigste naar het krachtigste team.
Lees hier meer over in mijn programma 'Van gedoe naar gemak'.